6 sai lầm thường gặp khiến dây chằng lâu lành, dễ tái chấn thương

Tổn thương dây chằng là chấn thương thường gặp khi chơi thể thao, té ngã hoặc tai nạn trong sinh hoạt. Tùy mức độ tổn thương, thời gian hồi phục có thể kéo dài từ vài tuần đến nhiều tháng. Tuy nhiên, nhiều người vô tình mắc những sai lầm trong quá trình chăm sóc khiến dây chằng lâu lành hơn, thậm chí tăng nguy cơ tái chấn thương hoặc thoái hóa khớp về sau.

Dưới đây là những sai lầm phổ biến mà người bị tổn thương dây chằng cần tránh.

1. Chườm nóng, xoa rượu thuốc ngay sau chấn thương

Nhiều người có thói quen chườm nóng, đắp lá hoặc xoa bóp bằng rượu thuốc ngay khi bị bong gân hay tổn thương dây chằng với mong muốn giảm đau nhanh.

Tuy nhiên, trong 48 giờ đầu sau chấn thương, nhiệt độ cao có thể làm giãn mạch máu, khiến tình trạng chảy máu dưới da, sưng nề và viêm trở nên nghiêm trọng hơn. Một số trường hợp còn có nguy cơ bỏng da hoặc làm tổn thương thêm các sợi dây chằng đang bị rách.

Các chuyên gia khuyến cáo nên ưu tiên chườm lạnh trong 48 giờ đầu, mỗi lần khoảng 15-20 phút, lặp lại nhiều lần trong ngày để giảm sưng và đau.

2. Vận động mạnh khi khớp chưa ổn định

Sau khi cảm giác đau giảm bớt, nhiều người chủ quan quay lại đi lại nhiều, chạy bộ hoặc chơi thể thao quá sớm.

Dây chằng cần thời gian để các sợi collagen tái tạo và liền lại. Nếu khớp vẫn còn sưng hoặc lỏng lẻo mà tiếp tục chịu lực lớn, tổn thương có thể nặng hơn, kéo dài thời gian hồi phục và tăng nguy cơ mất vững khớp hoặc thoái hóa khớp sau này.

3. Tập phục hồi sai thời điểm hoặc quá sức

Vật lý trị liệu là bước quan trọng giúp dây chằng hồi phục chức năng. Tuy nhiên, tập quá sớm hoặc thực hiện các bài tập vượt quá khả năng chịu đựng của khớp có thể gây đứt lại các sợi dây chằng đang lành.

Việc tập luyện cần được thực hiện theo từng giai đoạn, tăng dần cường độ dưới sự hướng dẫn của bác sĩ hoặc kỹ thuật viên phục hồi chức năng.

4. Bỏ tập vật lý trị liệu khi thấy đỡ đau

Không ít người ngừng tập ngay khi hết đau vì cho rằng dây chằng đã hồi phục hoàn toàn.

Trên thực tế, cảm giác giảm đau không đồng nghĩa với việc dây chằng đã lấy lại sức bền và độ ổn định. Nếu dừng tập quá sớm, cơ quanh khớp có thể còn yếu, khớp giảm tầm vận động và nguy cơ tái chấn thương sẽ cao hơn.

5. Bất động quá lâu hoặc mang vác nặng quá sớm

Hai thái cực đều có thể gây hại.

Nằm bất động quá lâu sau chấn thương hoặc phẫu thuật dễ dẫn đến teo cơ, cứng khớp và giảm lưu thông máu đến vùng tổn thương.

Ngược lại, mang vác nặng hoặc lao động sớm khi dây chằng chưa hồi phục hoàn toàn sẽ tạo áp lực lớn lên khớp, khiến quá trình liền thương kéo dài và tăng nguy cơ tái rách dây chằng.

6. Chế độ dinh dưỡng và sinh hoạt không hợp lý

Quá trình phục hồi dây chằng cần nguồn dinh dưỡng đầy đủ để tái tạo mô liên kết.

Ăn kiêng quá mức hoặc thiếu protein, vitamin C cùng các khoáng chất thiết yếu có thể làm chậm quá trình liền thương. Ngoài ra, hút thuốc lá và lạm dụng rượu bia làm giảm lưu lượng máu, hạn chế oxy và dưỡng chất đến vùng tổn thương, từ đó ảnh hưởng đến khả năng hồi phục.

Làm gì để dây chằng phục hồi nhanh hơn?

Để hỗ trợ dây chằng hồi phục hiệu quả, người bệnh nên:

• Chườm lạnh trong 48 giờ đầu sau chấn thương.
• Nghỉ ngơi hợp lý và hạn chế chịu lực lên khớp theo hướng dẫn của bác sĩ.
• Tuân thủ việc đeo nẹp hoặc các phương pháp cố định nếu được chỉ định.
• Thực hiện đầy đủ chương trình vật lý trị liệu và phục hồi chức năng.
• Bổ sung đủ protein, vitamin C và các thực phẩm giàu dưỡng chất hỗ trợ tái tạo mô.
• Tái khám đúng lịch hoặc đến cơ sở y tế ngay nếu đau tăng, sưng nhiều hoặc khớp mất vững.

Việc điều trị đúng ngay từ đầu và kiên trì phục hồi chức năng không chỉ giúp dây chằng lành nhanh hơn mà còn giảm nguy cơ tái chấn thương và bảo vệ chức năng khớp lâu dài.