4 thói quen tưởng vô hại nhưng có thể âm thầm làm tăng nguy cơ đột quỵ

Nhiều người cho rằng chỉ hút thuốc, ăn nhiều muối hay có bệnh tim mạch mới làm tăng nguy cơ đột quỵ. Tuy nhiên, các chuyên gia cảnh báo rằng một số thói quen sinh hoạt hằng ngày tưởng chừng vô hại cũng có thể gây ảnh hưởng tiêu cực đến huyết áp, mạch máu và tuần hoàn não nếu kéo dài.

1. Ngồi quá lâu trong ngày

Ngồi liên tục nhiều giờ khi làm việc, lái xe hoặc xem tivi khiến máu lưu thông kém, làm giảm chức năng mạch máu và tăng độ cứng của động mạch.

Theo các chuyên gia dinh dưỡng, lối sống ít vận động là một yếu tố nguy cơ độc lập đối với bệnh tim mạch và đột quỵ, ngay cả ở những người vẫn dành khoảng 30 phút mỗi ngày để tập thể dục.

Việc ngồi lâu còn có thể:

• Làm tăng kháng insulin.
• Tăng triglyceride trong máu.
• Ảnh hưởng đến quá trình điều hòa huyết áp.
• Tăng nguy cơ hình thành cục máu đông.

Lời khuyên:

• Đứng dậy vận động sau mỗi 45–60 phút.
• Đi bộ vài phút, vươn vai hoặc kiễng chân để kích thích tuần hoàn.
• Xen kẽ giữa tư thế ngồi và đứng nếu phải làm việc nhiều giờ.

---

2. Thường xuyên bỏ bữa sáng

Nhiều nghiên cứu theo dõi dài hạn cho thấy người thường xuyên bỏ bữa sáng có nguy cơ mắc các bệnh tim mạch và đột quỵ cao hơn.

Nguyên nhân là vì bỏ bữa sáng có thể:

• Làm tăng hormone cortisol.
• Gây tăng huyết áp vào buổi sáng.
• Dễ dẫn đến ăn quá nhiều vào cuối ngày.
• Làm rối loạn kiểm soát đường huyết và mỡ máu.

Nên lựa chọn bữa sáng gồm:

• Protein (trứng, sữa chua, sữa ít đường).
• Chất béo lành mạnh.
• Ngũ cốc nguyên hạt.
• Trái cây và rau.

Ngay cả một bữa sáng đơn giản cũng tốt hơn việc nhịn ăn hoàn toàn.

---

3. Không ưu tiên giấc ngủ chất lượng

Ngủ dưới 7 giờ mỗi đêm hoặc thường xuyên ngủ chập chờn có thể khiến huyết áp không giảm về mức bình thường trong lúc nghỉ ngơi.

Trong khi ngủ sâu, tim và mạch máu được phục hồi. Thiếu ngủ kéo dài làm:

• Tăng huyết áp.
• Gia tăng phản ứng viêm.
• Tổn thương thành mạch.
• Tăng nguy cơ bệnh tim mạch và đột quỵ.

Một phân tích tổng hợp từ 43 nghiên cứu cho thấy người ngủ quá ít có nguy cơ đột quỵ cao hơn khoảng 29% so với người ngủ đủ.

Để cải thiện giấc ngủ:

• Đi ngủ và thức dậy đúng giờ mỗi ngày.
• Tránh điện thoại, máy tính ít nhất 1 giờ trước khi ngủ.
• Hạn chế cà phê và đồ uống chứa caffeine vào buổi tối.
• Nếu ngáy to, ngưng thở khi ngủ hoặc luôn mệt mỏi sau khi thức dậy, nên khám chuyên khoa.

---

4. Để đường huyết tăng cao kéo dài

Đường huyết không được kiểm soát lâu ngày có thể làm tổn thương thành mạch máu, thúc đẩy xơ vữa động mạch và hình thành cục máu đông.

Theo các chuyên gia, đây là một trong những cơ chế quan trọng làm tăng nguy cơ đột quỵ ở người mắc hoặc có nguy cơ mắc đái tháo đường.

Để kiểm soát đường huyết:

• Hạn chế nước ngọt và thực phẩm nhiều đường.
• Giảm đồ ăn chế biến sẵn.
• Ăn nhiều rau xanh và ngũ cốc nguyên hạt.
• Bổ sung protein nạc.
• Duy trì vận động đều đặn.
• Theo dõi đường huyết theo hướng dẫn của bác sĩ nếu thuộc nhóm nguy cơ.

---

Những thói quen giúp phòng ngừa đột quỵ

Bên cạnh việc tránh 4 thói quen trên, các chuyên gia khuyến nghị:

• Ăn nhiều rau xanh, trái cây và ngũ cốc nguyên hạt.
• Kiểm soát cân nặng hợp lý.
• Không hút thuốc lá.
• Hạn chế rượu bia.
• Kiểm soát tốt huyết áp, đường huyết và mỡ máu.
• Uống thuốc đúng chỉ định nếu đang điều trị bệnh mạn tính.
• Khám sức khỏe định kỳ để phát hiện sớm các yếu tố nguy cơ.

Lưu ý

Các yếu tố như ngồi lâu, bỏ bữa sáng, thiếu ngủ và tăng đường huyết có liên quan đến nguy cơ đột quỵ thông qua nhiều cơ chế sinh học, nhưng không phải là nguyên nhân trực tiếp duy nhất. Nguy cơ đột quỵ chịu ảnh hưởng bởi nhiều yếu tố như tuổi tác, tăng huyết áp, rung nhĩ, đái tháo đường, rối loạn lipid máu, hút thuốc và tiền sử bệnh lý. Việc xây dựng lối sống lành mạnh kết hợp kiểm soát tốt các bệnh nền vẫn là biện pháp hiệu quả nhất để giảm nguy cơ đột quỵ.