5 dấu hiệu cảnh báo não thiếu máu ở người cao tuổi không nên chủ quan

Não cần được cung cấp liên tục oxy và dưỡng chất thông qua hệ thống mạch máu để duy trì hoạt động bình thường. Khi lưu lượng máu đến não giảm, người bệnh có thể xuất hiện nhiều triệu chứng ảnh hưởng đến trí nhớ, vận động và khả năng nhận thức. Người cao tuổi, đặc biệt những người mắc tăng huyết áp, đái tháo đường hoặc rối loạn mỡ máu, có nguy cơ cao gặp tình trạng này.

Dưới đây là 5 dấu hiệu cần đặc biệt lưu ý.

1. Chóng mặt, mất thăng bằng

Đây là triệu chứng thường gặp ở người bị giảm tưới máu não.

Người bệnh có thể:

• Cảm thấy choáng váng khi đứng lên đột ngột.
• Đi lại không vững.
• Dễ mất thăng bằng hoặc loạng choạng.

Tuy nhiên, chóng mặt cũng có thể do nhiều nguyên nhân khác như rối loạn tiền đình, tụt huyết áp hoặc tác dụng phụ của thuốc. Nếu triệu chứng kéo dài hoặc tái diễn nhiều lần, người bệnh nên được bác sĩ đánh giá.

2. Suy giảm trí nhớ, khó tập trung

Khi não không được cung cấp đủ máu trong thời gian dài, chức năng nhận thức có thể bị ảnh hưởng.

Các biểu hiện gồm:

• Hay quên những việc vừa xảy ra.
• Khó tập trung khi đọc hoặc trò chuyện.
• Phản ứng chậm.
• Khó tiếp thu thông tin mới.

Đây cũng có thể là dấu hiệu của sa sút trí tuệ hoặc các bệnh lý thần kinh khác, vì vậy cần được thăm khám để xác định nguyên nhân.

3. Đau đầu tái diễn

Đau đầu kéo dài hoặc xuất hiện nhiều lần, đặc biệt ở vùng sau gáy hoặc hai bên thái dương, có thể liên quan đến nhiều nguyên nhân khác nhau, trong đó có các vấn đề về tuần hoàn não.

Nếu đau đầu:

• Xuất hiện thường xuyên.
• Mức độ ngày càng tăng.
• Kèm theo chóng mặt, buồn nôn hoặc rối loạn thị lực.

Người bệnh nên đến cơ sở y tế để được chẩn đoán.

4. Tê yếu tay chân hoặc nói khó thoáng qua

Đây là dấu hiệu đặc biệt nguy hiểm.

Người bệnh có thể xuất hiện:

• Tê hoặc yếu một bên tay, chân.
• Méo miệng.
• Nói khó, nói ngọng.
• Các triệu chứng tự hết sau vài phút đến dưới 24 giờ.

Đây có thể là cơn thiếu máu não thoáng qua (TIA), được xem là dấu hiệu cảnh báo nguy cơ đột quỵ trong thời gian ngắn. Người bệnh cần được đưa đến bệnh viện ngay, ngay cả khi các triệu chứng đã biến mất.

5. Rối loạn giấc ngủ, mệt mỏi kéo dài

Một số người cao tuổi bị giảm tưới máu não có thể gặp:

• Khó ngủ.
• Ngủ không sâu giấc.
• Thức giấc nhiều lần vào ban đêm.
• Mệt mỏi, giảm tỉnh táo vào ban ngày.

Tuy nhiên, đây là triệu chứng không đặc hiệu và có thể liên quan đến nhiều bệnh lý hoặc tình trạng khác.

Khi nào cần đi cấp cứu?

Hãy gọi cấp cứu hoặc đến bệnh viện ngay nếu người bệnh xuất hiện một trong các dấu hiệu sau:

• Yếu hoặc liệt đột ngột một bên cơ thể.
• Méo miệng.
• Nói khó hoặc không nói được.
• Mất thị lực đột ngột.
• Chóng mặt dữ dội kèm mất thăng bằng.
• Rối loạn ý thức hoặc hôn mê.

Đây đều có thể là biểu hiện của đột quỵ, cần được điều trị càng sớm càng tốt.

Làm gì để giảm nguy cơ?

Người cao tuổi nên:

• Kiểm soát tốt huyết áp, đường huyết và mỡ máu.
• Duy trì chế độ ăn cân đối, nhiều rau xanh, trái cây và ngũ cốc nguyên hạt.
• Tập thể dục đều đặn theo khả năng.
• Không hút thuốc, hạn chế rượu bia.
• Khám sức khỏe định kỳ và tuân thủ điều trị các bệnh tim mạch nếu có.

Lưu ý: Thuật ngữ "thiếu máu não" thường được sử dụng phổ biến trong đời sống để chỉ tình trạng giảm tưới máu não. Tuy nhiên, các triệu chứng như chóng mặt, đau đầu hay mất ngủ không đủ để kết luận có "thiếu máu não". Việc chẩn đoán cần dựa trên thăm khám lâm sàng và các xét nghiệm, chẩn đoán hình ảnh khi cần thiết. Đặc biệt, các triệu chứng thần kinh khu trú như yếu liệt hoặc nói khó xuất hiện đột ngột luôn phải được xử trí như một trường hợp nghi ngờ đột quỵ cho đến khi được bác sĩ loại trừ.