Những dấu hiệu ung thư phổi người không hút thuốc có thể gặp

Ho kéo dài, khó thở, đau ngực, ho ra máu hoặc sụt cân không chủ ý có thể xuất hiện ở người mắc ung thư phổi, kể cả người chưa từng hút thuốc. Tuy nhiên, đây không phải triệu chứng đặc hiệu và cũng có thể gặp trong nhiều bệnh hô hấp, tim mạch khác.

Ung thư phổi không chỉ xảy ra ở người hút thuốc. Khói thuốc thụ động, khí radon, ô nhiễm không khí, amiăng và một số chất gây ung thư tại nơi làm việc đều có thể làm tăng nguy cơ. Một số trường hợp không xác định được yếu tố nguy cơ rõ ràng. WHO – Ung thư phổi

Ho mới xuất hiện hoặc kéo dài

Ho là một trong những triệu chứng thường gặp của ung thư phổi. Cơn ho có thể khan hoặc có đờm và có xu hướng kéo dài, nặng dần hay khác với kiểu ho thông thường của người bệnh.

Không nên dựa cứng nhắc vào mốc ba tuần để loại trừ nguy cơ. Cần đi khám nếu ho:

• Không cải thiện sau một thời gian hợp lý.
• Ngày càng nhiều hoặc thay đổi tính chất.
• Kèm đau ngực, khó thở, khàn tiếng hoặc sụt cân.
• Tái phát nhiều lần mà chưa xác định được nguyên nhân.

Ho kéo dài thường do những nguyên nhân khác như hen, trào ngược dạ dày – thực quản, dị ứng, nhiễm trùng hoặc tác dụng phụ của thuốc. Chỉ thăm khám và xét nghiệm phù hợp mới xác định được nguyên nhân.

Khó thở hoặc giảm khả năng vận động

Người bệnh có thể cảm thấy hụt hơi khi leo cầu thang, đi bộ nhanh hoặc thực hiện những hoạt động trước đây vẫn làm bình thường.

Trong ung thư phổi, khó thở có thể liên quan đến khối u làm hẹp đường thở, xẹp một phần phổi hoặc tràn dịch màng phổi. Tuy nhiên, triệu chứng này cũng có thể do hen, bệnh phổi tắc nghẽn, thiếu máu, bệnh tim hoặc suy giảm thể lực.

Khó thở mới xuất hiện, kéo dài hoặc tăng dần cần được bác sĩ đánh giá. Nếu khó thở đột ngột, dữ dội, kèm đau ngực, tím tái, choáng hay ngất, cần gọi cấp cứu.

Đau hoặc tức ngực kéo dài

Đau ngực liên quan đến ung thư phổi có thể âm ỉ, khu trú hoặc tăng khi ho, cười và hít sâu. Một số người chỉ cảm thấy nặng hoặc tức ở một bên ngực.

Đau ngực có nhiều nguyên nhân, từ căng cơ, viêm đường hô hấp đến bệnh tim hoặc thuyên tắc phổi. Vì vậy, không thể tự kết luận dựa vào đặc điểm cơn đau.

Cần đi khám nếu đau kéo dài, tái phát, tăng dần hoặc đi kèm ho, khó thở và sụt cân. Đau ngực dữ dội hay xuất hiện đột ngột cần được xử trí cấp cứu.

Ho ra máu

Máu có thể xuất hiện thành vệt trong đờm hoặc với lượng nhiều hơn. Ho ra máu có thể do ung thư phổi, nhưng cũng gặp trong lao phổi, viêm phế quản, viêm phổi, giãn phế quản hoặc thuyên tắc phổi.

Dù chỉ có một lượng nhỏ và xảy ra lần đầu, người bệnh cũng nên được khám sớm, không tự dùng thuốc hoặc chờ triệu chứng tự hết. Nếu ho ra nhiều máu, khó thở, chóng mặt, đau ngực hoặc tim đập nhanh, cần gọi cấp cứu.

Sụt cân và mệt mỏi không rõ nguyên nhân

Giảm cân không chủ ý, chán ăn, yếu sức hoặc mệt mỏi kéo dài có thể xuất hiện khi bệnh tiến triển. Đây là những biểu hiện không đặc hiệu và còn liên quan đến bệnh tuyến giáp, tiểu đường, nhiễm trùng, bệnh tiêu hóa hoặc rối loạn tâm lý.

Nên đi khám nếu cân nặng giảm rõ rệt mà không thay đổi chế độ ăn hay vận động, nhất là khi kèm triệu chứng hô hấp.

Khàn tiếng kéo dài

Khàn tiếng có thể xảy ra khi khối u ảnh hưởng đến dây thần kinh điều khiển thanh quản. Tuy nhiên, nguyên nhân thường gặp hơn là viêm thanh quản, sử dụng giọng quá mức hoặc trào ngược.

Khàn tiếng không cải thiện, tái diễn hoặc đi kèm khó nuốt, ho kéo dài hay sụt cân cần được kiểm tra.

Nhiễm trùng hô hấp tái phát

Viêm phổi hoặc viêm phế quản tái diễn, đặc biệt ở cùng một vùng phổi, đôi khi liên quan đến tình trạng tắc nghẽn đường thở do khối u.

Người bệnh cần được đánh giá thêm nếu nhiễm trùng:

• Liên tục tái phát.
• Không đáp ứng như dự kiến với điều trị.
• Xuất hiện trở lại ngay sau khi vừa khỏi.
• Kèm ho ra máu, khó thở hoặc sụt cân.

Có triệu chứng không đồng nghĩa mắc ung thư

Những biểu hiện trên thường do bệnh lý khác gây ra. Ngược lại, ung thư phổi giai đoạn sớm có thể hoàn toàn không có triệu chứng và chỉ được phát hiện tình cờ khi chụp hình ảnh vì nguyên nhân khác. Viện Ung thư Quốc gia Hoa Kỳ cũng lưu ý ho và khó thở có thể do ung thư phổi hoặc nhiều tình trạng khác. NCI – Ung thư phổi không tế bào nhỏ

Bác sĩ có thể chỉ định khám lâm sàng, chụp X-quang hoặc CT ngực tùy biểu hiện và nguy cơ. Xét nghiệm đờm hoặc sinh thiết có thể cần thiết khi hình ảnh phát hiện tổn thương nghi ngờ.

Người không hút thuốc có cần tầm soát định kỳ?

Không phải mọi người chưa từng hút thuốc đều được khuyến nghị chụp CT liều thấp hằng năm. Các chương trình tầm soát hiện nay chủ yếu dành cho nhóm tuổi và tiền sử hút thuốc có nguy cơ cao.

Người đang có triệu chứng cần đi khám để chẩn đoán, không nên chờ đến lịch “tầm soát”. Chụp X-quang bình thường cũng không phải lúc nào loại trừ hoàn toàn bệnh nếu triệu chứng vẫn kéo dài; bác sĩ sẽ quyết định có cần kiểm tra thêm hay không.

Tóm lại: Người không hút thuốc vẫn có thể mắc ung thư phổi. Ho kéo dài, khó thở tăng dần, đau ngực, khàn tiếng, sụt cân hoặc nhiễm trùng hô hấp tái phát cần được thăm khám nếu không cải thiện. Ho ra máu phải được đánh giá sớm; ho ra nhiều máu, khó thở đột ngột hoặc đau ngực dữ dội là tình trạng cần cấp cứu.